Báo cáo thực tập – Sinh viên báo chí

Đây là báo cáo thực tập của một bạn cùng lớp, mình up luôn

BÁO CÁO THỰC TẬP

SINH VIÊN: xxx

 

Phần 1: Những bài học rút ra trong quá trình thực hiện tác phẩm của bản thân

trong thời gian thực tập

Thực tập với sinh viên báo chí: Điểm bắt đầu hay dấu chấm hết?

Kết thúc kỳ thực tập đầu tiên, qua hơn một tháng trải nghiệm thực tế, mỗi sinh viên báo chí chúng em đều mang trong mình những cảm xúc riêng. Người thì vui vẻ, hứng khởi như vừa được thổi bùng lên ngọn lửa đam mê, yêu nghề; người thì lại thấy chán nản, thất vọng và muốn bỏ cuộc…

Hai năm ngồi trên ghế nhà trường với những tiết học lý thuyết, chúng em đã được nhiều lần nghe các thầy cô giáo nói về sự nguy hiểm và vất vả của nghề báo, thế nhưng khi chưa được cọ xát thực tế thì chúng em chưa thể nhận thức hết được ý nghĩa của những lời giảng ấy. Và đợt thực tập đầu tiên này đã giúp chúng em thấy thấm thía hơn rất nhiều.

Nhiều lúc thấy chán nản và thất vọng khi mọi chuyện không như mình tưởng tượng. Có khi là vì những tin, bài mà mình dồn bao nhiêu tâm huyết và công sức để viết bị gạt ra ngoài vì đã có bài của phóng viên trong báo; có khi lại mệt mỏi vì cứ phải chạy theo các anh chị phóng viên để xin đi cùng tác nghiệp nhưng vẫn không được người ta “để ý” đến; có khi lại thất vọng vì viết xong một bài mất bao thời gian mà vẫn không được ngó ngàng đến, khi hỏi thì cũng chỉ nhận được câu trả lời muôn thuở: “Anh / chị sẽ xem qua cho em”… nhưng chờ mãi cũng chẳng thấy đâu.

Chính những điều ấy đã làm mất đi phần nào ở bản thân em niềm tin và lòng nhiệt huyết với nghề báo, để rồi sau thời gian thực tập, có không ít lần em cho rằng mình không thích hợp với nghề báo, mình không thể làm được nghề báo, mình chọn nghề báo là sai lầm… Nhưng có lẽ “thất bại là mẹ thành công” – vì vậy hãy biết chấp nhận thất bại để có nhiều thành công hơn nữa.Mỗi lần vấp ngã là một lần thêm trưởng thành. Có vấp ngã, mới có thể biết rằng con đường chúng ta đi không hề bằng phẳng, để từ đó mình sẽ có cái nhìn xa hơn, rộng hơn trong mọi việc.

Đến bây giờ, khi chỉ còn mấy tháng nữa là hết thời sinh viên, bản thân em nhận ra rằng 4 năm sinh viên thực sự là một vốn rất quý, tuổi trẻ lại càng là một vốn quý nữa. Sở dĩ mình có thể đi nhiều, hỏi nhiều, tiếp xúc, va chạm và học hỏi được nhiều vì bởi rằng mình mang cái mác sinh viên và mình còn trẻ. Nhiều lúc bản thân vẫn tự hình dung sau này mình ra trường rồi, đã đi làm gì đó rồi, liệu rằng có công ty, nhà máy, xí nghiệp nào sẵn sàng giang rộng tay mà chào đón mình vào, cho hỏi han đủ thứ hay không? Sở dĩ bây giờmình làm được điều đó vì mình là sinh viên, hỏi và học theo nghĩa là học, theo nghĩa là phi lợi nhuận, và bởi vì mình còn trẻ, còn bé xíu, còn ngồi trên ghế nhà trường, hằng mở mồm ra là sách vở, là em thực tế còn kém lắm, nên họ giúp mình. Nhưng sau này bản thân mình đi làm ở 1 công ty rồi, mình đến công ty khác nhờ họ giúp xem?Vậy nên còn ngày nào, giờ nào còn mang trên mình cái mác sinh viên thì phải nên tận dụng hết.Sau này khi ra trường bản thân phải xác định là tất cả phải tự mình hết, chẳng có ai giúp đỡ được cho mình (gần như là thế).

Lần đầu tiên đi thực tập, em được chào đón bằng câu “Em cứ viết bài đi rồi gửi”.Các bạn trong lớp cũng vậy, vì gần như báo nào cũng không có chỗ và thiết bị dư (máy tính chẳng hạn) dành cho sinh viên đến thực tập.

Hầu như đứa nào cũng phải tự tìm đề tài, tự thực hiện. Toà soạn có thể cho giấy giới thiệu nếu bài viết đòi hỏi phải phỏng vấn chính thức nhưng chuyện được đi theo “làm phụ tá” cho một phóng viên chính thức thì vẫn còn là ước mơ với nhiều người.

Học báo chí là học kỹ năng, do đó việc được học hỏi trực tiếp kinh nghiệm tác nghiệp của người đi trước là rất cần thiết. Kỳ thực tập đầu tiên này chủ yếu là để sinh viên được tiếp xúc với môi trường báo chí. Yêu cầu “cứ viết bài đi rồi gửi” theo em vô hình trung đã xoá bỏ cơ hội cho sinh viên thực hiện mục tiêu này.

Một lãnh đạo của cơ quan báo chí nơi em thực tập từng tuyên bố không chính thức rằng thực tập chẳng qua là “tự mình thực sự tập”.Như vậy phải chăng là phủ nhận hoàn toàn trách nhiệm của cơ quan báo chí đối với sinh viên?Và nếu như tờ báo “đứng ngoài cuộc chơi” thì việc gì phải nhận sinh viên thực tập?Chỉ cần nói “chúng tôi chỉ nhận tác phẩm, không nhận người” là xong.

Thế nhưng nhiệm vụ của chúng em là thực hiện chỉ tiêu của nhà trường, trong thời gian thực tậpphải có 2 bài dịch và 6 bàiđược đăng.

Khi biết về con số này, một thư ký trong toà soạn lắc đầu: “Phóng viên xịn có khi còn không thực hiện nổi nói gì sinh viên”.

Bản thân em nhiều lúc cứ tưởng nghề báo “màu hồng”, mơ mộng suốt ba năm học, nhưng lại ngại tiếp xúc, ngại tìm hiểu trong khi kiến thức chẳng có là bao.

Đến khi thực tập, toà soạn giao việc, những lúc không thực hiện nổi, lại thấy nghề báo “màu xám” và nản chí.Và chính bởi tâm lý như thế nên có khi suốt cả mấy tuần chẳng viết nổi một tác phẩm. Nhưng sau cùng, qua mỗi lần như thế, bản thân cũng tự “ngộ” ra được một bài học đắt giá rằng: “có lẽ mình nên học thêm một chuyên ngành nào đó để có thêm kiến thức. Tiếp đến, phải mở rộng quan hệ để có nguồn tin và xây dựng đội ngũ cộng tác viên cho riêng mình. Sau nữa là phải kiên trì, thậm chí là… bám dai như đỉa cho đến khi các anh chị trong tòa soạn đồng ý cho mình đi theo học hỏi”.

Cuối cùng, cần phải biết tự an ủi mình để mỗi khi vấp ngã vẫn có thể đứng dậy đi tiếp.

Một chị phóng viên kì cựutrong tòa soạn đã từng thẳng thắn chia sẻ với bản thân em những kinh nghiệm làm báo của một người đi trước, cụ thể rằng: Sinh viên báo chí thời nay cần học tập… Năm Cam, Chí Phèo và AQ! Nghe có vẻ khó tin và khó hiểu nhưng thực sự nghĩ lại thì bản thân em thấy rất đúng.Phải quan hệ giỏi như Năm Cam, lì lợm như Chí Phèo và lạc quan như AQ.

Xét cho cùng, có những lúc chúng ta cần phải làm một việc xấu nho nhỏ để đạt được điều tốt đẹp lớn hơn. Để trở thành một phóng viên tốt (chưa dám nói là giỏi) và đi đúng con đường mình đã chọn thì “hy sinh” một chút (học tập “tính xấu” của ba nhân vật kể trên) cũng là điều đáng làm.

Nếu thực sự nỗ lực, kỳ thực tập sẽ là điểm bắt đầu. Nếu không, đó sẽ là dấu chấm hết.

 

 

 

 

 

 

Phần 2: Khảo sát chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng của VTC News

2.1. Khảo sát:

Bảo vệ người tiêu dùng  là một trong 3 chuyên mục chính của mục Kinh tế, bao gồm: Thương trường, bảo vệ người tiêu dùng và địa ốc. Qua khảo sát trong thời gian từ tháng 2/2012 đến hết tháng 4/2012, nhìn chung chuyên mục bảo vệ người tiêu dùng chiếm một vị trí khá quan trọng trên trang báo, đồng thời cũng dành được rất nhiều sự quan tâm từ phía độc giả.

Các bài viết trong chuyên mục này chủ yếuđều do các cây bút có uy tín của tòa soạn đảm nhận viết, qua sự nắm bắt và tìm hiểu thông tin một cách nhanh nhạy. Những bài viết của chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng tập trung chủ yếu vào những vụ việc có liên quan đến thực phẩm, điện, nước, xăng, xe, gas, nhà ở, giá cả hàng hóa, dịch vụ… Những đề tài liên quan mật thiết tới đời sống của người tiêu dùng Việt Nam.

Đúng như tên gọi của chuyên mục, Bảo vệ người tiêu dùng ra đời nhằm mục đích thông tin về những vụ việc, sự kiện có ảnh hưởng và liên quan tới đời sống tiêu dùng và lợi ích của người tiêu dùng Việt Nam. Bởi người tiêu dùng nước ta là đối tượng chịu thua thiệt nhiều nhất, bị “móc túi” công khai nhất hiện nay. Dư luận hàng chục triệu NTD nước ta cũng cho thấy rõ, họ đang hàng ngày hàng giờ chứng kiến (và phải chấp nhận) sự gian lận ở khắp nơi, khi mua và sử dụng từ thực phẩm, nông sản, thuốc chữa bệnh, điện, nước, xăng, gas, nhà ở… đến các dịch vụ y tế, giáo dục, giao thông, ngân hàng… NTD Việt Nam càng thiệt hơn, bởi đa số không biết bày tỏ thắc mắc với ai, ở đâu, và rất ngại khiếu nại khi bị xâm hại quyền lợi.

Rất ít vụ NTD được bồi thường thỏa đáng; ngay những vụ việc “động trời” như gian lận xăng dầu mới bị phanh phui trên toàn quốc, vụ sữa trộn chất melamine, hay vụ “nước tương đen” cách đây vài năm, chưa NTD nào được bồi thường. Việt Nam hiện chưa có một toà án riêng chuyên bảo vệ NTD như nhiều nước. Hệ thống pháp luật chung chung, tản mạn, mâu thuẫn, thiếu tính răn đe, chưa thừa nhận yêu cầu đặc biệt về bảo vệ NTD, dẫn đến chế tài xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi NTD lỏng lẻo, quy trình giải quyết khiếu nại không rõ.

Trong hoàn cảnh như vậy, cách tự bảo vệ quyền lợi hiệu quả nhất là cùng cất tiếng tố cáo gian lận. Dàn đồng ca của hàng chục triệu NTD cả nước đủ mạnh để tạo sức ép xã hội rộng lớn, kéo các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia tâm huyết với sự nghiệp bảo vệ quyền lợi NTD, các nhà sản xuất, nhà cung cấp dịch vụ chân chính tham gia công cuộc thanh lọc những cơ sở kinh doanh gian dối ra khỏi guồng quay thị trường. Bởi vậy, có thể thấy rằng sự ra đời của chuyên mục bảo vệ người tiêu dùng là một quyết định hợp lý và đúng đắn, đáp ứng nhu cầu bức thiết của đông đảo người tiêu dùng Việt Nam.Chính bởi vậy, chuyên mục này chiếm một vị vị trí quan trọng trên trang báo là điều khá dễ hiểu.

– Số lượng phản hồi dưới bài viết: Nhìn chung rất ít. Đa số các bài viết không nhận được phản hồi của công chúng. Tuy nhiên cũng có những bài viết thu hút được sự chú ý của độc giả và nhận được số lượng bình luận đột biến. Và có một điều khá gây bất tiện đó là người đọc sẽ rất khó khăn nếu muốn comment vào cuối mỗi bài viết vì hầu như cuối bài viết trong chuyên mục Bảo vệ Người tiêu dùng không thấy có mục bình luận hay ý kiến phản hồi của độc giả. Độc giả chỉ có thể phản hồi hay ý kiến về bài viết thông qua đường dây Hotline mà tòa soạn hỗ trợ trên đầu thanh menu của tờ báo.

 

Độc giả chỉ có thể phản hồi về bài viết thông qua mail hoặc đường dây Hotline của tòa soạn.

2.2. Đánh giá chất lượng:

2.2.1. Đề tài:

Đề tài được triển khai phong phú, thể hiện hầu như đầy đủ các vấn đề trong đời sống kinh tế, theo dõi sát sao những diễn biến về thị trường tiêu dùng, an toàn vệ sinh thực phẩm…

Chuyên mục không mang tính lý luận, chính trị sắc sảo.Tuy nhiên, các bài viết thể hiện tính thời sự cao. Bằng chứng là ngay sau khi xảy ra sự kiện, chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng đã có những bài viết kịp thời theo sát dòng sự kiện.

Ví dụ: Ngay sau vụ việc thịt lợn ôi thiu được tẩm hóa chất để khử mùi được sử dụng tại các  quán cơm gây hoang mang và lo lắng cho người tiêu dùng, chuyên mục đã cho dăng tải ngay một loạt bài liên quan đến vấn đề này. Cụ thể: “Rùng mình thủ đoạn tẩy rửa thịt ôi thành thịt thơm” của tác giả Nguyễn Tâm được đăng tải ngày 26/4/2012, “Hơn hai tấn thịt thối bị cướp: Do cán bộ QLTT mệt?” đăng tải ngày 24/4/2012 hay “Thịt ôi thành tươi nhờ hóa chất mang tên…phân bón” đăng tải ngày 13/4/2012 ….vv..

Về công chúng và tầm ảnh hưởng của bài viết có thể xét trên nhiều phương diện.Trước tiên là số lượng người truy cập vào bài viết, số lượng độc giả để lại bình luận.

Về số lượng độc giả truy cập đọc bài viết thì chỉ có tòa soạn mới nắm được thông tin. Tuy nhiên theo khảo sát thì hầu hết các bài đều đã từng được xuất hiện trên box: Bài viết được nhiều người quan tâm và số lượng vote cho mỗi bài viết cũng được hiển thị ngay trên trang báo.

Các đề tài xuất hiện trong chuyên mục này nhìn chung đáp ứng được yêu cầu chung của VTC News, đồng thời hoàn toàn phù hợp với tính chất của tờ báo: thông tin nhanh gọn, kịp thời và chính xác.

Số lượng độc giả để lại bình luận: một đặc trưng trong chuyên mục bảo vệ người tiêu dùng của VTC News là không thấy vị trí dành cho ý kiến phản hồi của độc giả ở cuối mỗi bài viết. Độc giả nếu có ý kiến hay bình luận về bài viết, cách duy nhất là chỉ có thể gửi mail về tòa soạn. Vì vậy, cuối mỗi bài viết trong chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng hầu như không thấy ý kiến phản hồi và comment bình luận của độc gỉa xuất hiện.

 

Hầu hết cuối mỗi bài viết trong chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng không thấy khung ý kiến phản hồi hoặc comment bình luận của độc giả.

2.2.2. Nội dung:

– Thông tin: Thông tin mà bài viết mang đến khá phong phú, nhiều chiều, trải rộng trên tất cả mọi lĩnh vực của xã hội. Hầu hết đó là những sự kiện, sự việc nóng “sốt”, dành được sự quan tâm của nhiều người.

Ví dụ: trong chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng, các bài viết không chỉ bó hẹp trong một lĩnh vực của đời sống mà có thể trải rộng ở nhiều lĩnh vực như sức khỏe, thị trường tiêu dùng.. Đặc biệt

– Cách thức triển khai: thông thường các bài viết đều được triển khai theo lối diễn dịch: tác giả đặt vấn đề chính và đưa ra điều mình muốn nói ở ngay đầu bài viết.

2.2.3. Hình thức:

– Vị trí của chuyên mục trên tờ báo: toàn trang. Trong đó, chuyên mục thực hiện khảo sát chuyên sâu nằm ở lĩnh vẹc kinh tế được hiển thị ở giữa menu ngang phía trên Trang chủ. Khi Click vào các bài viết sẽ hiện ra theo trình tự thời gian (từ mới nhất đến cũ hơn).

Tuy nhiên, nếu muốn tìm kiếm các bài viết cũ hơn trên chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng nói riêng và cả tờ báo VTC News nói chung thì đây quả thật là một khó khăn. Công cụ tìm kiếm VTC News  hoạt động không ổn định, nhiều lần đường truyền bị ngắt khi nhấn nút “Tìm kiếm”, chọn ngày tìm các bài viết bị hạn chế do lỗi kỹ thuật… Điều này khiến cho công chúng cảm thấy khó chịu khi muốn tìm các bài viết cũ trên tờ báo và trong mỗi chuyên mục.

Về vị trí các bài viết trong chuyên mục: Phía trên bên trái. Đây là vị trí chú ý đầu tiên của độc giả.

Về cách trình bày: Tít lớn, tên tác giả đặt ngay bên dưới. Tiếp đến là thời gian xuất bản để người xem thấy được sự nóng hổi của thông tin.Dung lượng mỗi bài viết trung bình 1000 chữ.Bố cục tùy thuộc vào từng bài, chủ yếu là diễn dịch và quy nạp, đoi khi cuối bài có câu hỏi mở.

Văn phong được thể hiện trong các bài của chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng không mang hơi hướng tự sự, trữ tình, câu không thực sự trau chuốt, bóng bẩy nhưng vẫn gây được cảm xúc mãnh liệt nơi người đọc. Hầu như những bài viết trong chuyên mục này đều được viết chủ yếu nhằm cập nhật những thông tin nhanh, gọn, chính xác về tình hình thị trường tiêu dùng, các vụ việc đang gây bức xúc cho dư luận NTD có liên quan đến đời sống tiêu dùng của người dân như xăng, gas tăng giá; thực phẩm nhiễm độc, khuẩn, sản phẩm bị thu hồi; phản ánh của NTD về tình trạng của hàng hóa, sản phẩm, gía cả thị trường…

Bên cạnh đó, một trong những thể loại không thể thiếu của chuyên mục này là những bài dịch về các vụ kiện, thu hồi sản phẩm của các trang báo nước ngoài. Tuy không nhiều nhưng những bài viết thuộc thể loại biên dịch của chuyên mục cũng góp phần không nhỏ vào tính đa dạng, phong phú và đầy đủ cho thông tin của tờ báo.

Tuy không nhiều nhưng những bài dịch về thị trường tiêu dùng nước ngòa cũng góp phần không nhỏ vào tính da dạng và phong phú cho chuyên mục.

–         Ngôn ngữ: một điểm khá dễ thấy trong lối sử dụng ngôn ngữ của chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng là cách giật Tít, đặt tít khá “kêu”, thường hay đặt những động từ mạnh lên đầu câu nhằm tạo cảm giác nặng và tăng tính nghiêm trọng lên của vấn đề. Ví dụ: “gây dị ứng, hàng nghìn kg xúc xích nướng bị thu hồi”, “Xăng tăng giá, người dân Đà Nẵng vẫn thẫn thờ”, “Giật mình thấy đinh ốc nằm gọn trong que kem”, “Rùng mình thủ đoạn tẩy rửa thịt ôi thành thịt thơm”…

–       Cách trình bày, bố cục:

Bài viết trong chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng được đăng tải hầu như không gặp phải trường hợp bị lỗi phông chữ, gây khó khăn cho người đọc trong quá trình tiếp cận thông tin.Điều này phần nào cho thấy sự chặt chẽ và cẩn trọng trong quá trình duyệt và quản lý trang web của tờ báo.

Cách trình bày và bố cục của bài viết khá thoáng, dễ nhìn, dễ đọc.Người đọc ít bị rối mắt và vì quảng cáo được dàn trên trang khá ít và không có nhiều quảng cáo động gây mất tập trung khi đọc.

Thông thường mỗi bài viết đều được sắp xếp theo thứ tự Tít chính, sapo, tít phụ, ảnh và có thể có thêm Box thông tin. Khi độc giả click vào mục Bảo vệ người tiêu dùng, các bài viết sẽ được xuất hiện theo một hàng dọc đều đặn và được sắp xếp vị trí theo thứ tự của ngày tháng năm. Mỗi bài viết sẽ được trích dẫn Sapo của bài viết và ảnh minh họa rõ rang nhằm tạo cảm giác thoáng, sinh động và hấp dẫn đối với người đọc.

Đặc biệt, trên chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng, người đọc dễ dàng nhìn thấy một loạt những vấn đề nóng nhất, nhiều người đọc nhất được sắp xếp vào một khung vuông nhỏ phía bên góc phải của chuyên trang, mỗi vẫn đề kèm theo sẽ được liệt kê tổng số những tin bài, ảnh và clip có liên quan.

 

 

–  Dung lượng: các bài viết đều có dung lượng khá lớn, hầu hết đều hơn 1000 chữ. Đặc biệt những bài viết về đề tài vệ sinh an toàn thực phẩm ít nhất phải có 1500 chữ. Điều này dễ gây sự mỏi mắt và nhàm chán cho người đọc. Tuy nhiên, một”điểm cộng” là ảnh minh họa trong những bài viết như vậy lại khá sinh động, bắt mắt và gắn liền với nội dung bài viết, thể hiện rõ ràng mục đích và tính chất của vấn đề, tạo sự dễ hiểu và thuyết phục cho người đọc.

– Tốc độ load (tải) của các bài viết tương đối nhanh vì nhìn chung trên chuyên mục Bảo vệ người tiêu dùng còn ít quảng cáo, dung lượng trang còn nhẹ.

 



Leave a Reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>